• Feed RSS
Showing posts with label perendite e olimpit. Show all posts
Showing posts with label perendite e olimpit. Show all posts
Ngjarjet që tregohen, përshkruhen ose permenden në Iliadë janë këto: Fiset greke kanë dhjet vjet që nën komandën e Agamemnonit, princit të Mikenës, po luftojnë rreth mureve të Trojës pa asnjë përfundim.Ushtria greke po shfaroset nga një murtajë që I ka dërguar perëndia Apollon, pse orakullit të tij, Krisitt, I ka marrë si skllave të bijën Agamemnoni dhe s’ka dëgjuar tia ktheje t’etë. Pasi falltari Kallkant zbulon para së gjithëve shkakun e së keqes, nga e cila po vuajnë grekët, Akili, prisi I Mirmidonëve, kërkon me këmbëkunglje që të lirohet bija e Kristit për të zbutur mërinë e Apollonit. Agamemnoni është I shtrënguar të pranojë, por për inat I rrëmben me force Akilit skllaven e tij, Brizeidën. Akili zemërohet dhe tërhiqet nga lufta bashkë me njerzit e vet. E ëma e tij, perëndesha Teti, merr nga I pari I perëndive, Zeusi, premtimin se do ta kthej rrjedhën e luftës në dëm të grekëve.
Si hiqet menjëanë Akili, Agamemnoni e prisat e tjerë nuk kanë sukses në përpjekjet e tyre për të siguruar fitoren. Dështon edhe orvatja për t’I dhëne fund luftës me anë të një dyluftimi në mes dy shkaktarëve kryesorë të saj: grekut Menela, I shoqi I pare I së bukurës Helenë, dhe trojanit Parid që erdhi e jar rëmbeu. Zhvillohet një luftë e përgjakshme, në të cilën marrin pjesë dhe perenditë, që ndihmojnë njërën pale, të tjerët tjetrën. Në dyluftimin e zhvilluar midis heroit Trojan Hektorit dhe trimit grek Ajaksit nuk fiton as njëri as tjetri.
Pas një dite armëpushimi lufta ndizet përsëri. Më kot Agamemnoni kërkon të pajtohet me Akilin e ta tërheqë përsëri në luftë. Fitorja kalon në anën e Trojanëve që I ndjekin armiqtë gjer në llogore e tyre. Ushtria greke thyhet keq dhe zë të tërhiqe nëpër anijet. Në këtë gjendje kritike Patrokli, shoku më I ngushtë I Akilit, I lutet heroit që ti jape armët e veta dhe ta lejojë të marrë pjesë në luftë. Kur patrokli del në fushë të luftës I veshur me armët e shokut të vet, Trojanët kujtojnë se është Akili dhe të tmerruar ikin përpara tij, po më pas ai vritet nga Hektori.
Akili, sapo merr lajmin e hidhur, në kulm të pikëllimit vendos të marrë hakun e shokut të tij. Pajtohet me Agamemnonin dhe përgatitet të dale përsëri në fushë të luftës. E ëma I sjell atij një pale armë të reja. Beteja rifillon e tmerrshme. Akili bënë kërdi ndër Trojanët. Këta ia mabthin këmbëve, të llahtarisur përpara tij. I qëndron vetëm trimi Hektor. Pas një dyluftimi Hektori vritet dhe trupi I tërhiqet zvarrë pas qerrës së ngadhnjimtarit. Pastaj përshkruhen varrimi I Patroklit dhe lodrat e ndryshme që bëhen për nder të tij. Si fashitet zemërimi, Akili pranon që ta marrë kufomën I ati I Hektorit, Priami.
Poema mbyllet me vajtimet e gruas, të nënës dhe të kunatës së Hektorit, (Andromaka , Hekuba dhe Helena) mbi kufomën e heroit Trojan që ra në fushë të luftës duke mbrojtur vendlindjen e tij.
Si shihet “Iliada” është një poemë legjendare-historike, ku vendin eparë e ze lufta e paraqitur kryesisht nga ana e saj heroike. Po aty kemi edhe përshkrime të fuqishme të ndjesive njerëzore, ndër personazhet shquhen figura madhështore e Akilit, luftar I patrmebur, i papërmbajtur, hero I lavdisë, shembëll dhe figura më njerëzore e Hektorit, mbojtës trim e plot vetmohim I atdheut të vet, bashkëshort e prind I dashhur e I ndjeshëm. Ndër fihgurat e grave spikat figura e Andromakës, tipi më I bukur Fisnik I bashkëshortes që na ka lënë letërsia e vjetër.
Poema ka përshkrime të shumta e të ndryshme plot gjallëri e qartësi. Përshkrimin e gjallëron përdorimin e shpeshtë I krahasimeve të gjata (p.sh “Ashtu si dye erëra, Boreu e Eurosi, që fyejnë nga anë e Trakës, ngrejnë oërpjet detin plot peshqë, duke plllakosur aty përnjëherësh, e dallga e zezë pështillet e ngrihet lartëduke përplasur me hope leshterikë për të gjatë bregut të detit, ashtu ishte I trazuar dhe ziente në krahror zemra e akeasve”) Dhe ai I epiteteve ( Akili “ Këmbëshpejti”, Nestori “ I shumëmequri”etj.).

Në poemen Iliada, Homeri jepë të dhëna të ndryshme mbi Ilirët. Këto të dhëna shihen më së miri në librat:
  • Libri II 681 - 750 - 840 - 850
  • Libri X 430 -
  • Libri XVI 235 - 285 - 290
  • Libri XVII 290 - 130
  • Libri XXI 140 deri 180 - 205 - 210
Iliada(SIPAS greqishtes se lashte: Ἰλιάς, Iliás, IPA: /iːliás/) eshte nje poeme epike ne dactylic hexameters, te shkruara nga Homeri. Ajo bazohet ne Luften e Trojes, rrethim 10-vjecar i Ilium-it nga nje aleance e vendeve Greke, flet per betejat dhe ngjarjet gjate javeve per nje konflikt mes Mbretit Agamemnon dhe Luftetarit Akil. Megjithese historia pershkruan vetem ngjarjet e disa javeve ne vitin e fundit te luftes, Iliada permend ose i referohet shume legjendave Greke per rrethimin e Trojes.
Se bashku me Odisene, po veper e Homerit, Iliada ehste nje nga veprat me te vjetra te letersise Perendimore dhe versioni i saj i shkruar daton ne shekullin e VIII P.K. Iliada permban afersisht 15,700 rreshta , dhe eshte shkruar ne nje amalgame literale te shume dialekteve te ndryshme Greke.Dyshohet per Autoresine e kesaj poeme

FILLIMI
Pas një thirrje e muzës të Muses, historia fillon drejt përfundimit të luftës se Trojes midis Trojaneve dhe grekëve rrethues. Chryses, një prift Trojan i Apollonit, u ofron pasuri grekëve për kthimin e Kriselda vajza e tij, rob e Agamemnonit, kreu grek. Edhe pse shumica e ushtrisë greke është në favor, Agamemnoni refuzon. Lutet për ndihmë Chryses Apollonit, dhe Apollo shkakton një murtajë të gjithë ushtrisë greke. Pas nëntë ditësh me murtaje, Akili, kreu i kontigjentit Myrmoid, therret një kuvend për të zgjidhur problemin e sëmundjes epidemike. Nën presion, Agamemnoni pranon të kthej Kriselden babait të saj, por gjithashtu vendos të marrë skllaven e Akilit, Briselda, si kompensim. I zemëruar, Akili deklaron se ai dhe njerëzit e tij nuk do të luftojne më për Agamemnoni, por do të shkojnë në shtëpi. Odiseja merr një anije dhe sjell Kriselden babait të saj, ku pas Apollonit mbaron epidemia. Ndërkohë, të dërguarit e Agamemnonit e marrin Briselden larg, dhe Akili pyet nënën e tij, Thetis, të kërkojë Zeusit që grekët të masakrohen për vdekje nga Trojanet, kështu Agamemnoni do ta kuptojë se sa grekët ia kane nevojen Akilit. Thetis e bën këtë, Zeus pranon, dhe i dërgon një ëndërr për ketë Agamemnonit, duke i kërkuar atij për të sulmuar qytetin. Agamemnonit i vuri vesh ëndrres por vendos që së pari te vere ne provë moralin e ushtrisë greke duke u thene atyre të shkojne në shtëpi. Plani deshton, dhe vetëm ndërhyrja e Odiseut, frymëzuar nga Athena, ndalon shpartallimin. Odiseja ballafaqohet dhe rreh Thersites, një ushtar i cili shpreh pakënaqësinë e përbashkët per te luftuar në luftën e Agamemnonit. Pas një vakti, grekët vendosen në grupe ne rafshinen e Trojes. Poeti merr mundësinë për të përshkruar çdo kontigjent grek. Kur lajmi i vendosjes greke arrin mbretit Priam, Trojanet gjithashtu mësymen mbi rrafshnalte. Në një listë të ngjashme me atë për grekët, poeti përshkruan Trojanet dhe aleatët e tyre. ushtritë u qasen njëra-tjetres në fushë, por më parë ata u takuan, Paridi, ofron për t'i dhënë fund luftës, duke luftuar duel me Menelaun. Ndërsa Helena i tregon Priamit për komandantët grekë nga muret e Trojës, të dyja palët betohen per një armëpushim dhe premtim por të përmbahen përfundimit te duelit. Paridi mundet, por Afërdita e shpëton atë dhe çon në krevat me Helenen para se Menelau mund t'a vrase atë. Nen presion nga urrejtja e Hera per Trojen, Zeusi e ben Trojanin Pandaros të thyeje armëpushimin duke plagosur Menelaun me një shigjetë. Agamemnoni u jep sinjal grekëve, dhe u bashkohen betejes . Në luftimet, Diomedes Trojans vret shumë dhe humbje Enea, të cilët përsëri Afërditë shpëton, por sulmet dhe plagët Diomedes perëndeshë. Apollo përballet Diomedes, e paralajmëron atë kundër ndërluftuese me zotat. Shumë heronj dhe komandantë të bashkohen në, duke përfshirë Hector, dhe zotat e mbështesin çdo anë të përpiqen për të ndikuar në betejë. Inkurajuar nga Athena, Diomedes plagë Ares dhe e vë atë jashtë veprimit.
(6) Hector mitingje Trojans dhe ndalon një sasi e madhe; Diomedes dhe Glaukos, greke dhe Trojan, gjejnë gjuhën e përbashkët dhe të shkëmbejnë dhurata të pabarabartë. Hector hyn në qytet, kërkon lutjet dhe sakrificat, nxit luftë në Paris, ofertat Andromache gruan dhe djalin e tij të lamtumirës Astyanax mbi muret e qytetit, dhe ribashkohet me luftë. (7) duels Hector me Ajax, por mugëtirë ndërpret luftën dhe të dy palët dalin në pension. Grekët dakord për të djegur të vdekurit e tyre dhe për të ndërtuar një mur të mbrojtur anijet e tyre dhe kamp, ndërsa Trojans sherr për kthimin Helen. Paris ofron për t'u kthyer mori thesarin, dhe japin pasurinë e më tej si kompensim, por pa u kthyer Helen, dhe oferta është refuzuar. Armëpushim Një ditë është rënë dakord për djegien e vdekur, gjatë së cilës grekët edhe ndërtimin e murit e tyre dhe hendek. (8) në mëngjes e ardhshme, Zeus ndalon zotat nga ndërhyrjet dhe luftën kundër fillon përsëri. Trojans të mbizotërojnë dhe forca grekëve prapa në murin e tyre ndërsa Hera dhe Athena janë të ndaluara nga ndihmuar. Nata bie para Trojans mund të sulmit muri grek. Ata kamp në fushë për sulmin në dritë të parë, dhe watchfires e tyre të lehta thjeshtë si yjet.

BlogRoll

Popular Posts